Doel: Lezen van aansprekende teksten tijdens de les in samenhang (thematisch lezen).
Duur: Meerdere lessen (bijvoorbeeld één periode).
Benodigdheden: Leesteksten (papier en/of digitaal).
Uitleg
Bij thematisch lezen werken studenten gedurende een langere periode rond één centraal thema. Dit voorkomt dat teksten los van elkaar staan of dat er alleen op examenvaardigheden wordt geoefend. In plaats daarvan ontstaat samenhang in het leesaanbod, wat motivatie en begrip versterkt.
Het opzetten van thematisch lezen kost in het begin tijd, maar levert op de lange termijn rijker leesonderwijs op. Je kunt aansluiten bij het curriculum (bijvoorbeeld het kwalificatiedossier), bestaande thema’s binnen de opleiding of onderwerpen die studenten zelf interessant vinden. Ook de schoolbibliotheek en collega’s kunnen hierbij helpen.
Na het bepalen van thema’s zoek je passende teksten of boekfragmenten. Dit kunnen fragmenten uit boeken zijn of losse teksten. Hoewel het werken met fragmenten minder diepgaand is dan volledig lezen, zorgt de thematische samenhang toch voor betekenisvol lezen in de les.
Stappenplan
- Kies een thema
Bepaal samenhangende thema’s, bijvoorbeeld: Helden, Gevaar, Gevangen, Zorgeloos of Identiteit.
Sluit aan bij het curriculum, studenteninteresses en collega-input. - Verzamel geschikte teksten
Zoek boeken, artikelen of leesfragmenten die passen bij het thema.
Gebruik o.a. schoolbibliotheek, online bronnen of tweedehands boeken (bijv. Marktplaats/Vinted). - Selecteer leesfragmenten
Kies relevante fragmenten uit de teksten of boeken.
Houd rekening met de maximale kopieerrechten binnen je instelling. - Maak de teksten lesklaar
Typ of digitaliseer de fragmenten (bijvoorbeeld via foto’s → PDF → tekst in Word).
Zorg dat ze overzichtelijk en leesbaar zijn voor studenten. - Introduceer het thema in de klas
Activeer voorkennis: waar denken studenten aan bij het thema? Wat weten ze al? - Lees en bespreek in de les
Laat studenten de fragmenten lezen en bespreek ze klassikaal of in groepen.
Koppel steeds terug naar het centrale thema. - Verdiep en verbind
Laat studenten verbanden leggen tussen teksten.
Vraag: Wat valt op? Wat herkent men?
Tips
- Houd thema’s breed
Hoe breder het thema, hoe meer ruimte voor interpretatie en eigen inbreng van studenten. - Gebruik meerdere bronnen
Combineer boeken, artikelen en korte teksten voor variatie. - Werk samen
Stem af met collega’s om thema’s breder in de opleiding te laten leven. - Efficiënt materiaal maken
Gebruik PDF-foto’s en OCR-tools om sneller teksten digitaal te maken. - Inspiratiebronnen